sobota, 12 września 2009

Wskazówki o inwestowaniu w wartość

Poniżej przedstawiam zestaw cytatów będących wskazówkami inwestycyjnymi, które wybrałem z książki Christophera Browne'a - Małej książeczki o inwestowaniu w wartość. W przyszłości postaram się także przedstawić przykład akcji niedowartościowanych i najprawdopodbniej będzie to spółka z portfela.


Wprowadzenie

Inwestuj, ale pamiętaj, że do tego nie trzeba geniuszu.

Jesteś tym, kogo spotykasz.

Rozdział 1: Kupuj akcje tak, jak żywność: w promocji

Kupuj akcje tak, jak wszystko inne, czego poszukujesz po promocyjnej cenie.

Rozdział 2: Ile to jest warte?

Myśl jak bankowiec

Rozdział 3: Zapinaj akcje w pasy i szelki

Pierwsza zasada inwestowania: nie trać pieniędzy. Druga zasada inwestowania: pamiętaj o zasadzie nr 1.
Kupuj akcje za nie więcej jak 2/3 wartości, na jaką je oszacowujesz.

Rozdział 4: Tanio kupuj zysk

In niższa jest cena, tym wyższy jest zwrot.

Rozdział 5: Kup złotówkę za 66 groszy

Rozglądaj się za pieniędzmi, sprzedawanymi za 2/3 wartości nominalnej.

Kupuj akcje przy C/WK < 0,66.

Rozdział 6: W 80 akcji dookoła świata

Szukaj niedowartościowanych spółek na całym świecie

Rozdział 7: Nie musisz wyprawiać się do Afryki, jak dr Livingstone

Poszukuj wartości w krajach o przyjaznym klimacie.

Szukaj spółek tylko na rynkach rozwiniętych, o stabilnej gospodarce i ugruntowanej państwowości. Dla krajów tylu Indie, Chiny, należy stosować dodatkowy margines bezpieczeństwa a nie premię.

Rozdział 8: Obserwuj tych, którzy wiedzą

Kupuj w ślad za ludźmi, którzy mają bezpośredni dostęp do informacji.
Insiderzy i wielcy inwestorzy często są jak przyciski włączające zainteresowanie wielu inwestorów.

Rozdział 9: Kiedy na rynku robi się straszno.

Chwytanie "spadających noży"
Kupowanie akcji z marżą bezpieczeństwa, po głębokim spadku, daje wysoki zwrot.

Rozdział 10: Szukaj a znajdziesz

Współczesna metoda poszukiwania skarbów
Finansowe bazy danych w internecie i decyzje innych inwestorów to wskazówki, które mogą naprowadzić Cię na ukrytą wartość.

Rozdział 11: Odsiewaj złoto dla naiwnych

Kiedy niska cena nie czyni okazji
Jeśli tylko wyczuwam, że w działalności firmy jest coś, czego nie rozumiem, albo mam złe przeczucia, skreślam ją z listy potencjalnych okazji.

Rozdział 12: Wybadaj, czy firma jest zdrowa

Przekonaj się, czy niska cena akcji nie wynika z kiepskiej kondycji finansowej firmy
Jedną z najważniejszych informacji, jaką możesz wyczytać z bilansu, jest płynność finansowa.

Pamiętaj, że zwyciężać na rynku kapitałowym znaczy nie tracić. Jeśli przeanalizujesz bilans firmy i uznasz, jej kondycję finansową za dobrą, możesz założyć, że jest to spółka, która ma duże szanse przetrwać, kiedy nadejdą trudne czasy.

Rozdział 13: Badanie zdrowia firmy. Etap II

Firma jest w dobrej kondycji, ale jakie ma zyski?
Oddziel efekty zdarzeń jednorazowych, sprawdź wielkość amortyzacji. Są to wielkości, które mogą zawyżać jak i zaniżać zysk netto.

Inwestorzy, którzy uważnie śledzili marżę zysku netto, mogli przewidzieć wojny cenowe w branżach: telekomunikacyjnej, komputerowej i motoryzacyjnej.

Analizowanie rachunku zysków i strat może na początku wydawać się trudne. Ale nie jest. Jeśli będziesz wiedział, czego szukać w tych wszystkich liczbach, obliczanie wskaźników i porównywanie ich stanie się prostym zadaniem.

Rozdział 14: Prześwietl spółkę i postaw diagnozę

Wykonaj wszechstronne badania według wskazówek profesjonalisty

Wartość księgowa, marża zysku i kondycja finansowa - oczywiście, wszystkie te parametry służą znajdowaniu okazji inwestycyjnych. Lecz gdyby istniała prosta formula matematyczna zapewniająca sukces w inwestowaniu, wszyscy mielibyśmy w portfelach tylko i wyłącznie zwycięzców. Znajdowanie znakomitych okazji inwestycyjnych jest w części sztuką dostrzegania szczegółów odróżniających od siebie poszczególne spółki na liście kandydatów. Kop tak głęboko i wytrwale, aż poczujesz końcówkami swoich własnych nerwów, w jaki sposób analizowana firma funkcjonuje i konkuruje z innymi.

1. Jak w przyszłości mogą kształtować się ceny sprzedaży firmy? Czy firma jest w stanie podnieść ceny? Jeśli koszty pozostaną niezmienione, jednostkowy wzrost sprzedaży o złotówkę podniesie jednostkowy zysk brutto o złotówkę.

2. Czy firma może sprzedawać więcej? Jakie są widoki na wzrost wolumenu sprzedaży? Jeśli marża brutto ze sprzedaży i pozostałe koszty operacyjne pozostaną niezmienione, wzrost wolumenu sprzedaży o 10% powiększy zysk brutto o 10%.

3. Czy firma może sprzedawać obecne produkty z większym zyskiem? Jakie są widoki na wzrost marży brutto ze sprzedaży? O ile marża brutto ze sprzedaży ma szansę wzrosnąć lub spaść wskutek zmiany ceny, skoncentrowania się na najbardziej rentownych liniach produktów lub ograniczenia kosztów?

4. Czy firma kontroluje swoje koszty? Czy pozostałe koszty operacyjne będą w przyszłości spadać czy raczej rosnąć? Czy firma przeprowadzała w ostatnim czasie zmiany organizacyjne wpływające na poziom kosztów?

5. Jak wzrost sprzedaży wpłynie na wynik finansowy?

6. Czy firma nadal może być tak rentowna, jak wcześniej, a w każdym razie nie mniej niż jej konkurenci?

7. Czy firma ma jednorazowe koszty, które w przyszłości nie będą już jej obciążać?

8. Czy firma ma nierentowne oddziały, które może zlikwidować lub sprzedać?

9. Czy prognozy analityków dotyczące zysku firmy są do zrealizowania?

10. Jak bardzo firma może się rozwinąć w ciągu najbliższych pięciu lat? W jaki sposób firma może się rozwijać?

11. Co firma zrobi z nadwyżkową gotówką? Skoro firma zatrzyma każdą złotówkę zysku niewypłaconą akcjonariuszom w formie dywidendy, to w jaki sposób te środki zostaną wykorzystane?

12. Czego firma spodziewa się po konkurentach? Warto mieć przynajmniej ogólne pojęcie o tym, co planują konkurenci.

13. Jaka jest sytuacja finansowa firmy na tle całej branży?

14. Ile firma byłaby warta, gdyby wystawiono ją na sprzedaż?

15. Czy spółka planuje wykup własnych akcji?

16. Co robią insiderzy?

Kiedy mam już odpowiedzi na wszystkie te pytania, o wiele lepiej rozumiem działalność firm na krótkiej liście okazji cenowych. Widzę, które z nich mają szanse rozwijać działalność przy umiarkowanych kosztach i dawać akcjonariuszom zadowalający zwrot. Potrafię oszacować, na ile zarządzający wierzą w ich przyszłość. Jeśli spółka zaliczyła mój test pytań sprawdzających i ma znaczny potencjał wzrostowy, inwestuję w nią.

Rozdział 15: Nie wszystkie drogi prowadzą do Rzymu

Standardy i polityka rachunkowości firm w różnych krajach są różne.

Wprawdzie trzeba włożyć sporo wysiłku w poznawanie różnic pomiędzy standardami rachunkowości w różnych krajach, ale warto to zrobić. Ten, kto poszukuje niedowartościowanych spółek na całym świecie, znajduje o wiele więcej możliwości.

Rozdział 16: Przycinanie żywopłotów

Rynek walutowy wyprowadza w pole nawet ekspertów

Inwestorzy kupujący akcje zagranicą, w większości nie zabezpieczają się kontraktami walutowymi. Po prostu akceptują zmienność kursów walutowych i pozwalają, aby aktualny trend na rynku walutowym niósł ich do miejsca przeznaczenia. W długim okresie - na przestrzeni 10 lub więcej lat - zwrot z inwestycji zabezpieczonych i niezabezpieczonych kontraktami walutowymi jest podobny.

Rozdział 17: To maraton a nie sprint

Liczy się to, jak długo jesteś na rynku, a nie to, czy kupujesz dokładnie w dołku

Praktycznie nie da się ciągle zarabiać stosując techniki timingu. Lepiej jest inwestować długoterminowo i cierpliwie znosić przejściowe spadki. Inwestujący w wartość mają dodatkowe zabezpieczenie: wiedzą, że spółki, których akcje trzymają, posiadają jedną zwycięską cechę lub więcej takich cech i że kupili je z marżą bezpieczeństwa.

Rozdział 18: Kup i trzymaj? I to wystarczy?

Co wybrać: akcje czy obligacje?

Myślę, że pożądany stosunek akcji do obligacji w portfelu zależy głównie od dwóch czynników: od tego, ile masz lat, oraz od tego, ile potrzebujesz gotówki, żeby utrzymać swój pożądany styl życia. Jeśli jesteś młody (20-35 lat) i masz pracę, która pozwala ci pokrywać bieżące wydatki, to stać cię na to, aby inwestować długoterminowo.

Inwestowanie powinno opierać się na zdrowym rozsądku. Próby optymalizacji zwrotu z portfela, częste zmienianie funduszy inwestycyjnych i żonglowanie papierami wartościowymi najprawdopodobniej obniżą rentowność twoich inwestycji. Ludzie niejednokrotnie myślą, że powinni często zawierać transakcje i nieustannie szukać nowych sposobów maksymalizowania zysku z portfela. Tymczasem nierzadko lepiej jest powstrzymać się od nadaktywności: uważnie wyselekcjonować papiery wartościowe, kupić je raz a potem po prostu trzymać.

Rozdział 19: W poszukiwaniu powiernika

Jak wybrać menedżera portfela?

Osobiście wolę, jeśli portfelem zarządzają właściciele firmy powierniczej. Ale to nie zawsze jest dobry trop. Jeśli jednak pierwsze skrzypce w firmie grają marketerzy i handlowcy, prawdopodobnie nacisk jest kładziony na pozyskiwanie klientów i ich środków, a nie na dobre zarządzanie aktywami. Poza tym ludzie od marketingu są nastawieni na zyski w krótkim okresie, więc menedżerowie portfeli pod ich presją podejmują krótkowzroczne decyzje a te nie leżą w twoim najlepszym interesie. Menedżerowie portfeli, którzy są jednocześnie właścicielami swoich firm, mogą swobodnie podejmować decyzje dające długookresowe korzyści - jedyną osoba, która może ich zwolnić, jest sam klient.

Sekret pomnażania kapitału z pomocą powiernika jest prosty: wybierz dobrego menedżera portfela i trzymaj się go.

Rozdział 20: Możesz doprowadzić konia do wodopoju ale nie możesz zmusić go do picia.

Ludzie w większości poszukują natychmiastowej gratyfikacji we wszystkim co robią, także w inwestowaniu. Ktoś, kto kupuje akcje, oczekuje, że one natychmiast pójdą w górę. Jeśli nie zwyżkują, sprzedaje je i kupuje coś innego. Natomiast inwestujący w wartość są jak farmerzy. Sieją i czekają aż z nasion wyrosną plony. Jesli ze względu na chłodny rok wzrost jest opóźniony, nie orzą całego pola żeby zasiać coś innego. Po prostu siedzą i cierpliwie czekają, aż wyjdą z ziemi pierwsze kłosy. Mają niezachwianą pewność, że prędzej czy później zbiorą obfite żniwa.

Niełatwo iść pod prąd, jak robią to inwestujący w wartość. Kiedy działasz wbrew większości, czujesz ogromną presję. Rzucanie się w wir wahań rynkowych i kupowanie akcji spekulacyjnych daje dużo więcej emocji niż inwestowanie w wartość... choć ostatecznie prowadzi do strat. Inwestowanie w wartość przypomina bardziej długą podróż do kuszącego miejsca przeznaczenia niż jazdę rollercoasterem.

Rozdział 21: Bądź wierny swoim zasadom

Czasami najtrudniejszą częścią formuły inwestowania w wartość jest zachowanie cierpliwości. Kiedy znajduję spółkę, która jest do kupienia za połowę tego, co uznaję za jej wartość wewnętrzną, uznaję moją pracę za zakończoną. Reszta zależy od samej spółki. Jej cena może zbliżyć się do wartości wewnętrznej jeszcze tego samego dnia, w następnym tygodniu albo po roku. Cena jej akcji może stać w miejscu przez 5 lat a potem nagle wzrosnąć o 300%. Po prostu nie ma sposobu na to, by przewidzieć, w którym momencie akcje zwyżkują, o ile ich cena w ogóle wzrośnie. W niektórych okresach inwestowanie w wartość będzie mniej zyskowne niż inne strategie i to może cię zniechęcać. Jednak najbardziej zniechęcające są te okresy, w których cały rynek jest po tak dużych wzrostach, że trudno jest znaleźć wystarczająco dużo spółek spełniających kryteria rozsądnego inwestowania. Czasami pojawia się pokusa, żeby choć trochę odpuścić i naciągnąć któreś z kryteriów albo zacząć ścigać gorące akcje spekulacyjne, które wyglądają, jakby miały zwyżkować w nieskończoność. Jednak te gorące akcje często stają się zimne dokładnie wtedy, kiedy inwestujący w wartość tracą wiarę i wyciągają po nie ręce.

Dodatek: Nie wierz mi na słowo

Akcje w USA

Akcje z niskim wskaźnikiem C/Z dawały dwukrotnie lepsze wyniki inwestycyjne niż z wysokim, C/Z.
W latach 1968-1990 akcje z grupy o najniższym C/WK dawały w okresach pięcioletnich 3-krotnie wyższy zwrot niż akcje z grup o najwyższym C/WK.
Akcje, które w ostatnich 3 latach zniżkowały, dawały średnio lepsze wyniki niż te, które w ostatnich 3 latach rosły.

Akcje na całym świecie

Badania Sharpe'a dowiodły, że notowania spółek o najniższych C/WK i C/Z we wszystkich krajach rozwiniętych, rosły znacznie szybciej niż spółek o najwyższym C/Z i C/WK.

Liderzy spadków i liderzy wzrostów

Badanie na spółkach z 17 krajów za lata 1925-1985. James Porterba z MIT i Lawrence Summers z Harvardu odkryli, że akcje na całym świecie w podobny sposób odreagowują wzrosty i spadki. Akcje, które dziś są najgorsze, stają się jutro najlepszymi a dzisiejsze "złote dzieci" stają się następnego dnia "sierotami".

Akcje kupowane przez insiderów

Akcje kupowane przez insiderów, mają tempo wzrostu dwukrotnie wyższe niż cały rynek. Badanie na przestrzeni 21 lat dowiodło, że w okresach 12-miesięcznych akcje kupowane przez insiderów dawały wzrost o 6% wyższy niż rynek.
Akcje o wysokich C/Z i C/WK sprzedawane przez insiderów, dawały wzrost o wiele niższy niż tempo wzrostu indeksu.

Świeże spojrzenie

Badanie na akcjach z USA dowiodło, że w okresie 1969-2002 spółki z niskim C/Z rosły szybciej niż rynek.
Im większa była kapitalizacja rynkowa spółki, tym szybciej jej akcje zwyżkowały w porównaniu z indeksem i tym mniejsze było ryzyko bankructwa firmy.

Zainteresowanych inwestowaniem w wartość zapraszam do lektury tej książki, jak i innych związanych ze strategiami stosowanymi przez Benjamina Grahama, Warrena Buffetta i ich naśladowców. Recenzje i cytaty z innych ciekawych książek na pewno pojawią się na blogu w przyszłości. Teraz jednak zrobię przerwę w publikacji, by nie wydać się zbyt monotematyczny.

4 komentarze:

  1. Zdzichu, przekozacki wpis! Właśnie tego szukałem! Zaoszczędziłeś mi wydatku 40 pln :-)

    OdpowiedzUsuń
  2. 95% wartościowych zdań z większosci ksiażek da się skupić na 5% ich objętości ;)

    OdpowiedzUsuń
  3. Super - cytaty przydadzą się na pewno. Dzięki za wyciągnięcie samej esencji.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dzięki, po latach cytaty są nadal w pełni aktualne :)

      Usuń

Komentarze niecenzuralne, nie odnoszące się do posta, pisane tylko w celach marketingowych i z użyciem opcji Anonimowy - będą usuwane.

W celu komentowania bez logowania, wybierz opcję Nazwa/adres URL